Czy można nagrywać kogoś bez zgody? Miejsce publiczne, rozmowy i policja
Nagrywanie a publikacja to dwie różne sprawy. Kiedy wolno nagrywać ludzi na ulicy, rozmowy i interwencję policji, a kiedy publikacja nagrania narusza prawo do wizerunku.
Spis treści
- Nagrywanie a publikowanie: dwie różne sprawy
- Czy można nagrywać ludzi w miejscu publicznym?
- Kiedy wolno opublikować nagranie bez zgody
- Czy można nagrywać rozmowy bez zgody?
- Czy można nagrywać policjanta?
- Nagrywanie w pracy, w sklepie i u lekarza
- Jak opublikować nagranie z ludźmi bezpiecznie
- Najczęstsze pytania
Artykuł omawia przepisy w przystępnej formie i nie jest poradą prawną. Jeśli nagranie ma być dowodem w sądzie, skonsultuj się z prawnikiem.
Krótka odpowiedź
W Polsce co do zasady można nagrywać ludzi w miejscu publicznym i rozmowy, w których samemu się uczestniczy. Zabronione jest podsłuchiwanie cudzych rozmów, nagrywanie w sposób naruszający intymność i nękanie kogoś kamerą. Najważniejsza granica przebiega jednak przy publikacji: rozpowszechnienie rozpoznawalnego wizerunku wymaga zgody, chyba że zachodzi wyjątek z art. 81 prawa autorskiego.
Nagrywanie a publikowanie: dwie różne sprawy
| Czynność | Czy wolno bez zgody? | Uwagi |
|---|---|---|
| Nagrywanie ludzi na ulicy, w parku, na koncercie | Co do zasady tak | Bez nękania i naruszania intymności |
| Publikacja nagrania z rozpoznawalną osobą na pierwszym planie | Nie | Potrzebna zgoda albo zamazanie twarzy |
| Publikacja nagrania tłumu | Zwykle tak | Osoby są szczegółem całości |
| Nagranie własnej rozmowy | Tak | Publikacja może naruszać dobra osobiste rozmówcy |
| Nagrywanie cudzej rozmowy (podsłuch) | Nie | Przestępstwo z art. 267 Kodeksu karnego |
| Nagrywanie policjanta na interwencji | Tak | Bez przeszkadzania w czynnościach |
| Nagrywanie w toalecie, przebieralni, czyimś domu | Nie | Naruszenie prywatności, w skrajnych przypadkach przestępstwo |
Czy można nagrywać ludzi w miejscu publicznym?
Żaden przepis nie zakazuje nagrywania na ulicy, w parku, na plaży czy podczas publicznego wydarzenia. Osoby przebywające w przestrzeni publicznej muszą liczyć się z tym, że trafią do czyjegoś kadru. Są jednak granice:
- nękanie: uporczywe śledzenie i nagrywanie konkretnej osoby wbrew jej woli może być uporczywym nękaniem (art. 190a Kodeksu karnego),
- intymność: nagrywanie kogoś w sytuacji intymnej, na przykład w przebieralni na basenie, jest niedopuszczalne,
- dzieci: nagrywanie obcych dzieci budzi uzasadniony niepokój rodziców, a publikacja ich wizerunku wymaga zgody rodziców.
Kiedy wolno opublikować nagranie bez zgody
Art. 81 prawa autorskiego pozwala rozpowszechniać wizerunek bez zgody w trzech sytuacjach:
- Osoba powszechnie znanaPolityk, celebryta, sportowiec, gdy nagranie dotyczy pełnienia przez niego funkcji publicznych.
- Szczegół całościUczestnik demonstracji, koncertu czy maratonu, który nie jest wyeksponowany.
- Zapłata za pozowanieAktor albo model, który dostał wynagrodzenie, chyba że zastrzegł inaczej.
Poza tymi wyjątkami osobę wyraźnie widoczną na nagraniu trzeba zapytać o zgodę albo zamazać jej twarz. Szczegóły i kary za naruszenie znajdziesz w artykule publikacja wizerunku bez zgody, a sposoby zamazywania w poradniku jak zamazać twarz na filmie.
Czy można nagrywać rozmowy bez zgody?
- Rozmowa, w której uczestniczysz: nagranie jej bez wiedzy rozmówcy nie jest przestępstwem. Sądy cywilne, rodzinne i pracy wielokrotnie dopuszczały takie nagrania jako dowód, zwłaszcza gdy był to jedyny sposób wykazania racji.
- Rozmowa cudza: zostawienie włączonego dyktafonu w pokoju, instalowanie aplikacji szpiegującej w telefonie partnera czy podsłuchiwanie przez ścianę to przestępstwo z art. 267 Kodeksu karnego.
- Publikacja nagrania rozmowy: wrzucenie do sieci prywatnej rozmowy z rozpoznawalnym głosem i danymi rozmówcy może naruszać jego dobra osobiste i tajemnicę korespondencji.
Czy można nagrywać policjanta?
Tak. Interwencja policji to wykonywanie funkcji publicznej, a nagrywanie jej przez świadka albo osobę legitymowaną jest dopuszczalne. Policjant może poprosić, żeby nie przeszkadzać w czynnościach i zachować bezpieczną odległość, ale nie może bez podstawy kazać usunąć nagrania ani zabrać telefonu. Publikując nagranie, zamaż twarze przypadkowych przechodniów i osoby, wobec której prowadzona jest interwencja.
Nagrywanie w pracy, w sklepie i u lekarza
- Sklep, galeria, biuro: właściciel terenu może zakazać nagrywania w regulaminie i poprosić o opuszczenie obiektu. Nie może jednak zabrać telefonu ani zażądać usunięcia nagrania.
- Praca: nagrywanie rozmów z przełożonym jako dowodu mobbingu czy dyskryminacji sądy pracy często akceptują. Publikowanie takich nagrań w internecie to ryzyko zwolnienia dyscyplinarnego i pozwu.
- Wizyta u lekarza: nagranie własnej rozmowy z lekarzem na użytek prywatny nie jest zabronione, ale publikacja wymaga zgody lekarza, a dane o zdrowiu warto zachować dla siebie.
Jak opublikować nagranie z ludźmi bezpiecznie
- Zapytaj o zgodęOsoby na pierwszym planie zapytaj wprost, najlepiej nagrywając ich odpowiedź albo prosząc o potwierdzenie mailem.
- Zamaż pozostałychTwarze osób bez zgody, dzieci i tablice rejestracyjne. Kadr albo miniaturę zamażesz w kilka sekund online.
- Usuń dane z opisuBez imion, nazwisk, adresów i oznaczania profili osób z nagrania.
- Wycisz albo zmień głosJeśli osoba może zostać rozpoznana po głosie, a nie zgodziła się na publikację.
Najczęstsze pytania
Czy można nagrywać ludzi w miejscu publicznym?
Tak, samo nagrywanie w miejscu publicznym, na przykład na ulicy, w parku czy na koncercie, co do zasady nie jest zabronione. Problem zaczyna się przy publikacji: rozpowszechnianie rozpoznawalnego wizerunku wymaga zgody, chyba że osoba jest tylko szczegółem tłumu albo osobą publiczną pełniącą swoją funkcję. Nagrywanie nie może też przybierać formy nękania.
Czy można nagrywać rozmowę bez zgody rozmówcy?
Nagranie rozmowy, w której sam uczestniczysz, nie jest przestępstwem, a sądy w sprawach cywilnych i pracowniczych często dopuszczają takie nagrania jako dowód. Przestępstwem jest natomiast podsłuchiwanie i nagrywanie cudzej rozmowy, w której nie bierzesz udziału (art. 267 Kodeksu karnego). Publikacja nagrania rozmowy to osobna kwestia i może naruszać dobra osobiste rozmówcy.
Czy można nagrywać policjanta podczas interwencji?
Tak. Policjant na służbie wykonuje funkcję publiczną i nie może zabronić nagrywania interwencji, jeśli nagrywający nie przeszkadza w czynnościach. Przy publikacji nagrania warto zamazać twarze osób postronnych i osoby, wobec której prowadzona jest interwencja, bo ich wizerunek podlega ochronie.
Czy można nagrywać w sklepie albo w pracy?
Na terenie prywatnym, takim jak sklep, galeria czy biuro, właściciel może ograniczyć nagrywanie w regulaminie i poprosić o jego zaprzestanie. Nagrywanie przełożonego albo współpracowników, żeby zdobyć dowód, na przykład mobbingu, bywa przez sądy pracy akceptowane, ale publikowanie takich nagrań w sieci to już ryzyko naruszenia dóbr osobistych.