Publikacja wizerunku z monitoringu: czy można opublikować zdjęcie złodzieja
Kadr z kamery w sklepie, nagranie z kamery przy domu, monitoring w pracy. Kto może publikować wizerunek z monitoringu, czym grozi samodzielna publikacja i jak bezpiecznie udostępnić nagranie.
Spis treści
Artykuł omawia przepisy w przystępnej formie i nie jest poradą prawną. W sprawie karnej albo sporze z sąsiadem skonsultuj się z prawnikiem.
Krótka odpowiedź
Publikacja wizerunku osoby z monitoringu bez jej zgody jest co do zasady niedozwolona, także gdy podejrzewasz ją o kradzież. Nagranie przekaż policji: tylko ona i prokuratura mogą publikować wizerunek osób poszukiwanych. Jeśli udostępniasz nagranie w internecie, zamaż twarze i tablice rejestracyjne, a w opisie nie przesądzaj o czyjejś winie.
Czy można opublikować zdjęcie złodzieja z monitoringu?
To jedna z najczęstszych pokus właścicieli sklepów, lokali i mieszkańców osiedli: wrzucić kadr z kamery z podpisem „kto zna tego pana?”. Prawo jest tu jednak po stronie osoby nagranej, bo:
- wizerunek jest chroniony przez art. 81 prawa autorskiego i przepisy o dobrach osobistych, niezależnie od tego, co ktoś zrobił,
- nagranie z monitoringu to dane osobowe, a firma, która je publikuje, musi mieć podstawę z RODO; ochrona mienia uzasadnia nagrywanie, ale nie publikowanie w sieci,
- obowiązuje domniemanie niewinności: nagranie może być mylące, a osoba na nim może być niewinna albo pomylona z kimś innym.
W praktyce sklepy publikujące takie nagrania zwykle zamazują twarz. To rozsądny kompromis: ostrzega innych i pokazuje sposób działania sprawcy, nie wskazując konkretnej osoby palcem.
Czym grozi publikacja wizerunku z monitoringu
| Ryzyko | Podstawa | Kiedy |
|---|---|---|
| Pozew o ochronę dóbr osobistych, przeprosiny, zadośćuczynienie | art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego, art. 81 prawa autorskiego | Publikacja rozpoznawalnego wizerunku bez zgody |
| Zarzut zniesławienia | art. 212 Kodeksu karnego | Nazwanie kogoś złodziejem, gdy wina nie jest udowodniona albo osoba jest pomylona |
| Kara administracyjna UODO | RODO | Firma lub instytucja publikuje nagranie bez podstawy prawnej |
| Utrudnienie postępowania | praktyka policji | Sprawca widzi nagranie w sieci i niszczy dowody albo ucieka |
Kiedy wizerunek z monitoringu może pokazać policja
Policja regularnie publikuje kadry z kamer z prośbą o pomoc w ustaleniu tożsamości. Może to zrobić, bo działa w ramach postępowania. Media mogą pokazać wizerunek osoby, przeciwko której toczy się postępowanie, tylko za jej zgodą albo za zgodą prokuratora lub sądu (art. 13 ust. 3 prawa prasowego). Dlatego zamiast publikować nagranie samodzielnie, zgłoś sprawę na policję i przekaż jej oryginał.
Kamera przy domu a publikacja nagrań
Kamera, która obejmuje wyłącznie Twoją posesję, to działalność czysto osobista. Gdy jednak w kadrze jest ulica, chodnik albo podwórko sąsiada, sprawa się zmienia. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał w 2014 roku (sprawa Ryneš, sygnatura C 212/13), że kamera przy domu obejmująca przestrzeń publiczną podlega przepisom o ochronie danych. W praktyce oznacza to, że:
- kamery warto ustawić tak, żeby obejmowały tylko Twój teren, a w razie potrzeby zamaskować fragmenty obrazu w ustawieniach kamery,
- na posesji dobrze jest umieścić tabliczkę o monitoringu,
- nagrań z przechodniami, sąsiadami i ich gośćmi nie należy publikować bez zamazania twarzy i tablic.
Monitoring w pracy i w sklepie
Pracodawca może prowadzić monitoring wizyjny, jeśli jest to niezbędne dla bezpieczeństwa pracowników, ochrony mienia, kontroli produkcji albo zachowania tajemnicy (art. 22² Kodeksu pracy). Monitoring nie może obejmować toalet, szatni, stołówek ani palarni, a nagrania wolno przechowywać najwyżej 3 miesiące. Pracowników trzeba poinformować o monitoringu co najmniej dwa tygodnie przed jego uruchomieniem, a teren oznaczyć tabliczkami. Takich nagrań nie wolno wykorzystywać w materiałach promocyjnych ani publikować.
Jak bezpiecznie udostępnić nagranie albo kadr z monitoringu
- Najpierw policjaPrzekaż oryginalne, niezamazane nagranie policji albo poproś o jego zabezpieczenie u właściciela kamery, zanim zostanie nadpisane.
- Zamaż twarzeKadr z nagrania zamażesz w kilka sekund na zamazywanietwarzy.pl, film w edytorze wideo. Sposoby opisujemy w poradniku jak zamazać twarz na filmie.
- Zamaż tablice i szczegółyNumery rejestracyjne, charakterystyczne naklejki, logo firmy na ubraniu. Więcej w tekście jak zamazać tablicę rejestracyjną.
- Opisz zdarzenie, nie osobęZamiast „ten złodziej okradł nasz sklep” napisz „uważajcie na taki sposób działania, sprawę zgłosiliśmy na policję”.
- Nie podawaj danychImienia, nazwiska ani adresu, nawet jeśli je znasz.
Ogólne zasady publikowania cudzego wizerunku i wyjątki od obowiązku zgody opisujemy w artykule publikacja wizerunku bez zgody, a czy zamazana twarz to nadal dane osobowe, w tekście zamazana twarz a RODO.
Najczęstsze pytania
Czy można opublikować zdjęcie złodzieja z monitoringu?
Co do zasady nie. Osoba na nagraniu ma prawo do wizerunku i ochrony danych osobowych, a dopóki sąd nie stwierdzi winy, publiczne nazwanie jej złodziejem grozi zarzutem zniesławienia i naruszenia dóbr osobistych. Nagranie przekaż policji. Jeśli koniecznie chcesz ostrzec innych, opublikuj je z zamazaną twarzą i bez danych pozwalających rozpoznać osobę.
Kto może opublikować wizerunek osoby z monitoringu?
Policja i prokuratura, gdy szukają sprawcy albo chcą ustalić tożsamość osoby z nagrania. Publikacja wizerunku osoby, przeciwko której toczy się postępowanie, w mediach wymaga zgody prokuratora lub sądu (art. 13 ust. 3 prawa prasowego). Właściciel sklepu czy mieszkaniec osiedla takiego uprawnienia nie ma.
Czy można publikować nagrania z własnej kamery przy domu?
Jeśli kamera obejmuje wyłącznie Twoją posesję, a na nagraniu nie ma rozpoznawalnych osób, problemu nie ma. Gdy w kadrze jest chodnik, ulica albo działka sąsiada, nagrywanie nie jest już działalnością czysto osobistą i podlega RODO. Przed publikacją takiego nagrania zamaż twarze i tablice rejestracyjne.
Jak długo można przechowywać nagrania z monitoringu?
Pracodawca może przechowywać nagrania z monitoringu zakładu pracy najwyżej 3 miesiące, chyba że stanowią dowód w postępowaniu (art. 22² § 3 Kodeksu pracy). Ten sam limit obowiązuje szkoły. Inni administratorzy powinni ustalić okres przechowywania tak krótki, jak to możliwe. Jeśli coś się wydarzyło, poproś o zabezpieczenie nagrania od razu, zanim zostanie nadpisane.