Wizerunek dziecka w przedszkolu i szkole: zgoda rodziców, RODO i zdjęcia z uroczystości
Kiedy przedszkole i szkoła mogą publikować zdjęcia dzieci, co z dziećmi bez zgody na zdjęciach grupowych, czy rodzice mogą nagrywać jasełka i jak wycofać zgodę.
Spis treści
- Wizerunek dziecka w przedszkolu i szkole: zasady dla placówki
- Dziecko bez zgody na zdjęciu grupowym
- Zdjęcia z jasełek, zakończenia roku i wycieczek: zasady dla rodziców
- Fotograf szkolny i zdjęcia klasowe
- Monitoring w szkole i przedszkolu
- Jak wycofać zgodę na publikację wizerunku dziecka
- Najczęstsze pytania
Artykuł omawia przepisy w przystępnej formie i nie jest poradą prawną.
Krótka odpowiedź
Przedszkole, żłobek i szkoła mogą publikować wizerunek dziecka tylko za zgodą rodziców lub opiekunów prawnych, w miejscach wskazanych w zgodzie. Zgoda jest dobrowolna i można ją wycofać w każdej chwili. Rodzice mogą robić zdjęcia na uroczystościach na pamiątkę, ale publikacja zdjęcia z innymi dziećmi wymaga zgody ich rodziców albo zamazania ich twarzy.
- Zasady dla placówki i dla rodziców.
- Dziecko bez zgody na zdjęciach grupowych.
- Gotowy wzór zgody rodzica.
Wizerunek dziecka w przedszkolu i szkole: zasady dla placówki
Wizerunek dziecka, po którym da się je rozpoznać, jest daną osobową, a placówka jest jej administratorem. Do publikacji potrzebuje więc podstawy z RODO, którą w praktyce jest zgoda rodzica, oraz zezwolenia na rozpowszechnianie wizerunku z art. 81 prawa autorskiego.
- Osobna, dobrowolna zgodaNie w umowie o świadczenie usług ani w deklaracji, tylko na osobnym dokumencie. Odmowa nie może mieć dla dziecka żadnych konsekwencji.
- Wymienione kanałyStrona placówki, profil na Facebooku, tablica w holu, gazetka, lokalne media. Osobne kratki pozwalają rodzicowi zgodzić się na jedno, a na drugie nie.
- Klauzula informacyjnaKto jest administratorem, w jakim celu i jak długo przechowuje zdjęcia, jak wycofać zgodę i gdzie złożyć skargę.
- Rejestr zgódNauczyciel publikujący zdjęcia musi wiedzieć, których dzieci nie wolno pokazywać. Lista przy dzienniku albo w systemie oszczędza nerwów.
- Ostrożność przy podpisachImię i nazwisko pod zdjęciem, wyniki konkursu albo lista laureatów to kolejne dane osobowe. Zgoda powinna to obejmować.
- Godność dzieckaBez zdjęć z przebieralni, kąpieli na koloniach, płaczu czy upadków, nawet jeśli rodzic wyraził ogólną zgodę.
Gotowy dokument z klauzulą RODO znajdziesz w artykule zgoda na publikację wizerunku: wzór.
Dziecko bez zgody na zdjęciu grupowym
Brak zgody jednego rodzica nie oznacza, że całej grupy nie można pokazać ani że dziecko ma stać z boku. Wystarczy przed publikacją zamazać jego twarz. Z narzędziem, które wykrywa twarze automatycznie, przy zdjęciu klasowym trwa to kilkanaście sekund: wszystkie twarze zakrywają się same, a nauczyciel odkrywa tylko dzieci, które mają zgodę.
Pamiętaj, że dziecko rozpoznają też koledzy i ich rodzice: po charakterystycznej kurtce, fryzurze albo imieniu w opisie. Przy dziecku, którego wizerunek szczególnie trzeba chronić, na przykład w sprawie rodzinnej przed sądem, lepiej w ogóle nie publikować zdjęć z jego udziałem.
Zdjęcia z jasełek, zakończenia roku i wycieczek: zasady dla rodziców
- Robienie zdjęć na pamiątkę jest zwykle dozwolone. Zdjęcia do domowego albumu i do rodzinnego czatu nie podlegają RODO, bo to działalność czysto osobista.
- Placówka może ograniczyć nagrywanie w regulaminie uroczystości, na przykład gdy występują dzieci bez zgody rodziców. Warto to uszanować.
- Publikacja w internecie zdjęcia lub filmu z innymi dziećmi wymaga zgody ich rodziców. Publiczny post na Facebooku czy Instagramie to rozpowszechnianie wizerunku, nawet jeśli na profilu masz „tylko znajomych”.
- Grupowy czat rodziców to szara strefa. Zdjęcia łatwo stamtąd wyciekają, więc nie wysyłaj tam ujęć, na których inne dziecko jest w niekorzystnej sytuacji.
Szerzej o publikowaniu zdjęć dzieci przez rodziców piszemy w tekstach sharenting: co to jest i jak zakryć twarz dziecka na zdjęciu.
Fotograf szkolny i zdjęcia klasowe
Zdjęcie klasowe wykonane przez fotografa i sprzedawane rodzicom to co innego niż publikacja. Placówka powinna poinformować rodziców, kto robi zdjęcia, i zawrzeć z fotografem umowę powierzenia przetwarzania danych. Fotograf nie może wykorzystać zdjęć dzieci w swoim portfolio ani w reklamie bez osobnej zgody rodziców.
Monitoring w szkole i przedszkolu
Prawo oświatowe pozwala placówkom prowadzić monitoring wizyjny, jeśli służy bezpieczeństwu uczniów i pracowników albo ochronie mienia. Dyrektor wprowadza go po uzgodnieniu z organem prowadzącym i konsultacji z radą pedagogiczną, radą rodziców i samorządem uczniowskim. Kamery nie mogą obejmować toalet, szatni, przebieralni ani gabinetu profilaktyki zdrowotnej, a w salach zajęć są dopuszczalne tylko wyjątkowo. Nagrania można przechowywać najwyżej trzy miesiące i nie wolno ich publikować.
Jak wycofać zgodę na publikację wizerunku dziecka
- Napisz do placówkiWystarczy mail albo pismo do dyrektora z informacją, że wycofujesz zgodę na publikację wizerunku dziecka (w całości albo w wybranych kanałach).
- Poproś o usunięcie zdjęćPlacówka powinna usunąć zdjęcia ze strony i profili, którymi zarządza, albo zamazać na nich twarz dziecka.
- W razie braku reakcjiZwróć się do inspektora ochrony danych placówki, a dalej możesz złożyć skargę do Prezesa UODO.
Najczęstsze pytania
Czy przedszkole może publikować zdjęcia dzieci bez zgody rodziców?
Nie. Przedszkole, żłobek i szkoła potrzebują zgody rodziców lub opiekunów prawnych na publikację wizerunku dziecka na stronie, w mediach społecznościowych czy w gazetce. Zgoda powinna wskazywać miejsca publikacji i można ją w każdej chwili wycofać. Dziecko bez zgody nie musi być wykluczane ze zdjęć grupowych: wystarczy zamazać jego twarz.
Czy rodzic może nagrywać jasełka i publikować nagranie?
Nagrywać na pamiątkę zwykle tak, chyba że placówka wprowadziła zakaz w regulaminie wydarzenia. Publikacja w internecie nagrania, na którym widać inne dzieci, wymaga już zgody ich rodziców. Najbezpieczniej publikować tylko fragmenty z własnym dzieckiem albo zamazać twarze pozostałych.
Czy zgoda na publikację wizerunku dziecka musi być na cały rok?
Nie ma takiego wymogu. Placówki zwykle zbierają zgodę na rok szkolny albo na cały okres uczęszczania dziecka. Ważne, żeby zgoda opisywała miejsca i cel publikacji, a rodzic mógł ją zmienić lub wycofać w każdej chwili.
Czy szkoła może zmusić do podpisania zgody na publikację wizerunku?
Nie. Zgoda musi być dobrowolna. Odmowa nie może skutkować wykluczeniem dziecka z zajęć, wycieczek, konkursów ani zdjęcia klasowego. Placówka może jedynie nie publikować jego wizerunku.
Czy szkoła może mieć monitoring?
Tak. Prawo oświatowe pozwala szkołom i przedszkolom prowadzić monitoring wizyjny w celu zapewnienia bezpieczeństwa uczniów i pracowników, po konsultacji z radą rodziców i samorządem uczniowskim. Monitoringu nie może być w toaletach, szatniach, salach lekcyjnych (co do zasady) i gabinecie pielęgniarki, a nagrań nie wolno wykorzystywać w innych celach niż bezpieczeństwo.